Λίμνη Τσιβλού και Οικισμός Τσιβλός

Sight image: 
Ναός Αγίου Αθανασίου

Η Λίμνη Τσιβλού είναι ένα στολίδι, δημιούργημα εξ ολοκλήρου της φύσης και βρίσκεται στο Δήμο Αιγιαλείας στο Νομό Αχαΐας. Απέχει γύρω στα 28 χιλιόμετρα από τον παραλιακό οικισμό της Ακράτας και είναι σχετικά κοντά στο χιονοδρομικό κέντρο Χελμού. Η ακριβής γεωγραφική θέση της λίµνης είναι 38ο04΄56΄΄Β 11ο14΄56΄΄Α.
Η πανέμορφη αυτή λίμνη βρίσκεται σε υψόμετρο 800 μέτρων και σε απόσταση 10 χιλιομέτρων από την Ζαρούχλα (Δ. Αιγιαλείας). Είναι ίσως από τις πιο βαθιές αναπνοές που παίρνει το τοπίο στην ορεινή Αχαΐα, που με την αναπάντεχη παρουσία της συναγωνίζεται και σχεδόν ξεπερνά σε ομορφιά το περίφημο ελατόδασος της Ζαρούχλας που περιβάλλει με πράσινα «τσίνορα» το βαθύ της μπλε.
Η Τσιβλού είναι από τις ελάχιστες λίμνες που υπάρχουν στην ορεινή Πελοπόννησο. Αιτία για όλη αυτή την ομορφιά ήταν ένα λάθος της φύσης, μια κατολίσθηση που έγινε το 1912 όταν φράχτηκε ο αρχαίος ποταμός Κράθις, που... γουργουρίζει ακόμα και σήμερα δίπλα της. Το όνομα της λίμνης προέρχεται από το παρακείμενο χωριό Τσιβλός το οποίο καταποντίστηκε μερικώς μετά την κατολίσθηση. 
Το τοπίο σε γοητεύει από την πρώτη στιγμή που θα το αντικρίσεις, καθώς η λίμνη μοιάζει με κουκίδα που «αγκαλιάζεται» από το πράσινο και τις πλαγιές του Χελμού. Στον πυθμένα βρίσκονται ακόμη τα ερείπια των σπιτιών του οικισμού.
Σήμερα  η ομορφιά του τοπίου παραμένει μαγευτική.
Η εκτάσεως 200 στρεμμάτων λίμνη με την στάθμη των νερών της να αγγίζει τα 90 μέτρα βάθος, την καθιστά έναν παράδεισο. Πρόκειται για ένα ειδυλλιακό οικοσύστημα περιτριγυρισμένο από ένα πανέμορφο καστανοδάσος, ανάμεσα σε καταπράσινα έλατα και πεύκα.  Η λίμνη αγκαλιάζεται από τις οροσειρές του Χελμού στις οποίες βρίσκουν καταφύγιο αλεπούδες, ασβοί, νυφίτσες και βίδρες. Τα πλατάνια και οι βελανιδιές, με τα τζιτζίκια να τραγουδούν ασταμάτητα το καλοκαίρι, δίνουν μια ανεπανάληπτη μουσική υπόκρουση. Αμυγδαλιές, καλαμιές και ρίγανη είναι φυτρωμένα ολόγυρα, δίνοντας έτσι το δικό τους μεθυστικό άρωμα την άνοιξη.
Στα ήσυχα νερά της λίμνης ζουν πολλοί υδρόβιοι κάτοικοι όπως καραβίδες, κυπρίνοι και κουνουπόψαρα, ενώ στα γειτονικά βουνά χρυσαετοί, γύπες και πετρίτες φτιάχνουν τις φωλιές τους και πετούν κατασκοπεύοντας την γύρω περιοχή. Επίσης, λόγω του πυκνού ελατοδάσους, η περιοχή θεωρείται ένας θαυμάσιος μελισσότοπος.
Εκπληκτικής ομορφιάς είναι οι καθρεφτισμοί στα καταγάλανα νερά καθώς και οι αντανακλάσεις των ηλιαχτίδων, που δημιουργούν ένα ανεπανάληπτο θέαμα, δίνοντας την ψευδαίσθηση ότι χιλιάδες μικρά διαμάντια έχουν καθίσει στην επιφάνεια της.
Η απαράμιλλη ομορφιά της λίμνης δικαίως την κατατάσσει ανάμεσα στις ομορφότερες λίμνες, δίνοντας της το όνομα «μικρή Ελβετία» λόγω του αλπικού τοπίου που παρουσιάζει τους χειμωνιάτικους μήνες.
Η λίμνη Τσιβλού αποτελεί έναν θαυμάσιο περιηγητικό προορισμό όλες της εποχές του χρόνου. Το ελαφρύ χιονισμένο τοπίο των ημερών της δίνει πραγματικά μια παραδεισένια αλπική όψη. Είναι πολλοί αυτοί που βρίσκουν την όχθη της λίμνης ιδανική για πικ - νικ και θα το διαπιστώσετε βλέποντας τους ξαπλωμένους να ρεμβάζουν. Οι λιγότερο ρομαντικοί μπορούν να εξυπηρετηθούν από το εστιατόριο που βρίσκεται ακριβώς δίπλα. Το καλοκαίρι  δεν είναι λίγοι αυτοί που δικαίως θεωρούν μοναδική εμπειρία ένα μπάνιο με θέα στην καρδιά του βουνού. Ιδανική ώρα για την Τσιβλού, είναι η ώρα που πέφτει ο ήλιος. Τους χειμερινούς μήνες οι επισκέπτες της κάνουν περιπάτους ή βόλτες με ποδήλατο και αυτοκίνητο στους δρόμους και τα μονοπάτια γύρω της.

Η επιφάνεια της λεκάνης απορροής της είναι 80.000 τετραγ. μέτρα. Το μέσο ετήσιο ύψος βροχής της λεκάνης, 1345 χιλιοστά. Η ωφέλιμη χωρητικότητα εναποθήκευσης, είναι 550.000κ.μ..
Μπορεί να φτάσει κανείς στον οικισμό και την λίμνη του Τσιβλού, μέσω δύο διαδρομών.
Α΄ ΔΙΑΔΡΟΜΗ. Από Κράθιο (Ακράτα) στην Παλαιά Εθνικό Οδό, έως Τσιβλό (Λίμνη), δρόμος επαρχιακός άσφαλτος 34 χλμ. Από Τσιβλό προς Άνω Ποταμιά, χωματόδρομος ικανοποιητικής βατότητας 2,3 χλμ.
Β΄ ΔΙΑΔΡΟΜΗ. Από Πλάτανο στην Παλαιά Εθνικό Οδό έως Καλαμιά άσφαλτος 3,8 χλμ. και από Καλαμιά προς Άνω Ποταμιά 14,2 χλμ. χωματόδρομος. Συνεχίζοντας σε 2,3 χλμ. συναντάμε τον Τσιβλό.

Ο Οικισμός "Τσιβλός". Ημιορεινός οικισμός της Τ.Κ. Πλατάνου, Δήμου Αιγιαλείας, στις βόρειες ελατοσκεπείς παρυφές των Αροανίων (Χελμού) και Ν.Α. της μονής του Μεγάλου Σπηλαίοιυ. Ο  οικισμός του Τσιβλού βρίσκεται δίπλα από την ομώνυμη λίμνη. Το τοπίο ξεπερνάει την φαντασία και η ιστορία της δημιουργίας της λίμνης, σε καθηλώνει, όταν σκέπτεσαι, πώς μια τεράστια καταστροφή, δημιούργησε ένα τέτοιο θαύμα. Μια όαση, με μοναδική ομορφιά, σε υψόμετρο 780μ. που καθρεφτίζεται νωχελικά, προκλητικά στα ήρεμα νερά της ομώνυμης Λίμνης Τσιβλού. Ενθουσιώδεις επισκέπτες λένε πως υπερέχει ελβετικού τοπίου. 

Εκτός από την ομώνυμη Λίμνη Τσιβλού στο καταπληκτικό και επιβλητικό τοπίο, τον Υδροηλεκτρικό Σταθμό (ΥΗΣ ΤΣΙΒΛΟΥ), μπορείτε να δείτε και τις γραφικές εκκλησίες του, να γευθείτε τα τοπικά γεωργικά και κτηνοτροφικά προϊόντα.

Ι.Ν. Αγίου Αθανασίου
 
Δέος προκαλεί ο μονόκλιτος ημιυπόγειος αρχαιότατος ναός του Αγίου Αθανασίου με φθαρμένες αγιογραφίες. Λειτουργεί σποραδικά.

 

 

Ι.Ν. Αγίας Βαρβάρας. Μέχρι το 1912 υπήρχε και άλλος κύριος μεγαλύτερος ναός, της Αγίας Βαρβάρας. Όμως ποντίστηκε με την κατολίσθηση. Ένα απέριττο εικονοστάσι με αναμμένο πάντα το καντήλι, θυμίζει την ύπαρξη του ναού. Με ιδιωτική πρωτοβουλία κτίσθηκε νέος φερώνυμος ναός.

Ι.Ν. Παναγίας-Ζωοδόχου Πηγής.  Ένας χωματόδρομος 2χλμ. από τον οικισμό οδηγεί στο «Αητοκάθισμα».Εκεί και το ξωκλήσι της Παναγιάς, κρυμμένο σε φυσικό κοίλωμα μεγάλων άτακτων βράχων με πυκνή βλάστηση. Μια δρυς καταδέχεται το βάρος της μικρής καμπάνας. Μια φορά το χρόνο το γλωσσίδι της χτυπά τα ηχηρά πλευρά της. Δημιούργημα άγνωστου μοναχού-ασκητή, που «χάθηκε» με την κατολίσθηση. Η θερμή πίστη των κατοίκων, φροντίζει την εκκλησία και με διάφορες προσεκτικές παρεμβάσεις στεριώνουν στην πέτρα την πίστη τους. Αφρόντιστη παραμένει η σκήτη του μοναχού.

Αποδράσεις από την Λίμνη.
Το χωριό Ζαρούχλα Δήμου Αιγιαλείας, αποτελεί ορμητήριο για τον Αρχαίο Φενεό. Υπάρχει μια υπέροχη (χωμάτινη) διαδρομή μέσα από τα έλατα που συνδέει την Αχαΐα με την Κορινθία.
Ακολουθείστε την κοιλάδα του ποταμού Κράθη και επισκεφθείτε το δάσος του Μεσορρουγίου - Ζαρούχλας. Στο χωριό Περιστέρα, μην ξεχάσετε να γευθείτε την περίφημη πέστροφα της περιοχής. Από την Περιστέρα ξεκινά ο νέος οδικός άξονας (14 χλμ.), που φτάνει στο Χιονοδρομικό Κέντρο Καλαβρύτων. Η περιοχή προσφέρεται για περπάτημα και επισκέψεις σε ιστορικά σημεία όπως η Βρύση της Γκόλφως (όπου γυρίστηκε η γνωστή ταινία) και τα Ύδατα της Στυγός που πηγάζουν από τα Αρόανια Όρη (Χελμός). Καταρράκτες, ρυάκια, πύργοι αναστηλωμένοι, βυζαντινές εκκλησίες συνθέτουν μια μοναδική πρόταση. Όλα τα χωριά του τ. Δήμου Νωνάκριδος και νύν Δήμου Αιγιάλειας είναι γραφικά και φιλόξενα.
Η Αγία Βαρβάρα σας περιμένει στην πλατεία της κάτω από το δροσερό πλάτανο, όπου μπορείτε να επισκεφθείτε και την Εκκλησία, αφιερωμένη στη Παναγία. Η Βαλιμή είναι το χωριό με το μεγαλύτερο υψόμετρο (μην ξεχάσετε να επισκεφθείτε και την πλατεία της ). Στη Ζαρούχλα γραφικά ταβερνάκια, τοπικά προϊόντα (μέλι, ρίγανη κ.λ.π.) και το καταπράσινο δάσος της. Στην Περιστέρα αιωνόβιοι πλάτανοι σκιάζουν τη φιλόξενη πλατεία της.

Ο Υδροηλεκτρικό Σταθμός «Τσιβλός» (ΥΗΣ ΤΣΙΒΛΟΥ)
Κάποτε, τα άγρια νερά με την επέμβαση του ανθρώπου , μαλακώνουν, ημερεύουν, δέχονται τον εγκλεισμό τους σε φράγματα και, προσωρινά υποταγμένα πειθαρχούν σε κανάλι και η ροή τους μετατρέπεται σε κινητική ενέργεια παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος, έργο κοινωφελές χρήσιμο, αειφόρο.

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ. 
ΕΠΩΝΥΜΙΑ: Υδροηλεκτρικός Σταθμός (ΥΗ/Σ) «Τσιβλός» Ν.Π.Ι.Δ., για 50 έτη.ΠΑΡΑΓΩΜΕΝΟ ΕΡΓΟ: 2,8 MW, με προσδοκώμενο έργο 10.000.000 KWH/ετησίως. ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ: Κοινοτική Επιχείρηση Κοινότητας ΠΛΑΤΑΝΟΥ. ΠΗΓΗ ΚΙΝΗΤΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ: Τα νερά του ποταμού Κράθη. ΣΤΟΧΟΣ-ΣΚΟΠΟΣ: Παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΗΣ: Χρηματοδότηση από τρίτους.
ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ: 1.500.000 δρχ. το έτος 1996. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΟΦΕΛΗ: Το 15/100 των εσόδων από την πώληση της ηλεκτρικής ενέργειας στη ΔΕΗ, περιέρχεται στην Τ. Κ. Πλατάνου. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ: Ήπια μορφή ενέργειας. Δεν προκαλεί αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον που σέβεται και συντηρεί. Δεν μολύνει το έδαφος, το νερό, τον αέρα. Έργο αξιόλογο, πρωτοποριακό, κοινωφελές.
ΕΜΠΝΕΥΣΤΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ: Ο αείμνηστος Διονύσιος Π. Χασάπης (+2005).

Προστασία.Ο Τσιβλός βρίσκεται εντός των ορίων του Εθνικού Πάρκου Χελµού – Βουραϊκού. Βρίσκεται στη Ζώνη Β3 (Ειδικών Ρυθµίσεων) στην οποία Προστατεύεται το φυσικό περιβάλλον και προωθούνται η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, η ήπια αναψυχή και η παρατήρηση της φύσης. Ολόκληρη η προστατευόµενη περιοχή έχει ενταχθεί στο Ευρωπαϊκό ∆ίκτυο Natura – 2000 που περιλαμβάνει όλες τις περιοχές που είναι σηµαντικές για τη διατήρηση της φυσικής κληρονομιάς της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
Σήµερα η Λίµνη του Τσιβλού (ή απλά ο Τσιβλός όπως το αναφέρουν οι ντόπιοι, εννοώντας µαζί τη λίµνη και το µικρό οικισµό) δέχεται χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο. Γι’ αυτό το λόγο είναι σηµαντικό να υπάρχει σωστός σχεδιασµός ώστε να µπορούν όλοι οι επισκέπτες να απολαµβάνουν το φυσικό περιβάλλον χωρίς να το αλλοιώνουν. Πρέπει να συνδυάζονται η ανάγκη αναψυχής µε την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Άλλωστε, το φυσικό περιβάλλον αποτελεί το σηµαντικότερο κεφάλαιο για την περιοχή της Αιγιαλείας και την Ελλάδα.

Επιμέλεια: 
Χρυσούλα Νάσκου, Μάτα Χριστοδουλοπούλου, Μουτζουρέλης Σωτήρης, Διονύσης Μαντάς, Ηλίας Χριστοδουλόπουλος, Άγγελος Τσάκωνας.


Πηγές:
-    Το βιβλίο του δασκάλου Σωτηρίου Γ. Μουτζουρέλη, «Πλάτανος-Άνω Ποταμιά-Τσιβλός, ο Τόπος και ο Κόσμος». (Διατίθεται δωρεάν, χορηγία Αλεξίου Χ.Σιαφλά, μέχρι εξαντλήσεως των αντιτύπων, μέσω του Δ.Σ. του πολιτιστικού συλλόγου «ΠΗΓΑΣΟΣ»)
-    http://aksioperierga.blogspot.gr/2011/05/blog-post_11.html, www.wikpedia.com, www.nea.gr
-    Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ακράτας  ,ISBN 978-960-89607-0-1, Κ.Π.Ε. Ακράτας, 25006 Ακράτα, τηλ 26960 22166, 26960 23394, φαξ: 26960 22166, Υπ. Εθνικής Παιδείας κ Παιδείας και Θρησκευμάτων, Ο ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟΣ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΤΣΙΒΛΟΥ, Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Ακράτα 2003