Φαράγγι Βουραϊκού και Οδοντωτός

Sight image: 
Φαράγγι Βουραϊκού και Οδοντωτός

Από το Φαράγγι του Βουραϊκού περνά ο μύθος που θέλει τον Ηρακλή να τραβά μια μαχαιριά με το σπαθί του στη θέση «Πόρτες» κόβοντας στα δύο το βράχο που του έκλεινε το πέρασμα για να φτάσει κατ’ άλλους στον Ευρυσθέα, κατ’ άλλους στην αγαπημένη του Βούρα την κόρη της Ελίκης. Από τη Βούρα, πήρε το όνομά του ο Βουραϊκός, που οι αρχαίοι τον έλεγαν «Ερασίνο». Άλλο όμως ο μύθος και άλλο ο νόμος της φύσης που δίνει στο μοναδικό αυτό φαινόμενο αξεπέραστη ομορφιά και στην περιοχή χιλιάδες τουρίστες καθώς έχει χαρακτηριστεί η θεαματικότερη σιδηροδρομική γραμμή των Βαλκανίων.
Η κοιλάδα του Βουραϊκού ήταν λίμνη όπως και όλη η περιοχή γύρω από τα Καλάβρυτα. Τα νερά της «αναζήτησαν» διέξοδο προς τη θάλασσα και «έπλασαν» το μεγαλόπρεπο αυτό φαράγγι το οποίο αργότερα παραδόθηκε στην ορμή του ομώνυμου ποταμού που το βαθαίνει χρόνια τώρα με τρόπο που θα ζήλευε και ο μεγαλύτερος γλύπτης.


Το φαράγγι του Βουραϊκού ξεκινά 3 χλμ. βόρεια του χωριού Κάτω Ζαχλωρού σε υψόμετρο 730 μέτρων και συνεχίζει παράλληλα με το ποτάμι διανύοντας απόσταση 20 χιλιομέτρων για να καταλήξει στο χωριό Διακοπτό (Δήμου Αιγιαλείας), μια διαδρομή διάρκειας μιας ώρας.  Στην πλατεία του οικισμού Διακοπτού βρίσκεται ο παλαιός σιδηροδρομικός σταθμός όπου σύντομα θα ανακατασκευαστεί σε «Κέντρο Πληροφόρησης και Μουσείο Οδοντωτού» και η παλιά ατμομηχανή του Οδοντωτού, που ονομαζόταν «Μουντζούρης».
Καταρράκτες χειμάρρων, σπήλαια με σταλακτίτες και σταλαγμίτες, η πλούσια εναλλασσόμενη βλάστηση από πλατάνια, έλατα, ελιές και πικροδάφνες φτιάχνουν ένα πρωτόγονης ομορφιάς τοπίο μοναδικό στην Ελλάδα.
Αυτό το απροσπέλαστο μέρος το «δάμασε» με απόλυτο σεβασμό στη μοναδικότητά του, η τεχνολογία στις 10 Μαρτίου του 1896, όταν άρχισε το ταξίδι του ο «Οδοντωτός Σιδηρόδρομος».
Η μεγάλη κλίση της γραμμής δεν επιτρέπει την κυκλοφορία ενός συμβατικού συρμού, γι’ αυτό ανάμεσα στις σιδηροτροχιές  τοποθετήθηκε ένας οδοντωτός άξονας που επιτρέπει με τη λειτουργία ενός μηχανισμού, να ανέβει από το επίπεδο της θάλασσας στο σταθμό των Καλαβρύτων με υψόμετρο 750 μέτρα. Έχει το μικρότερο μήκος σε πλάτος γραμμών στην Ευρώπη (0,75 μ.).

Δείτε εδώ ένα χαρακτηριστικό βίντεο για τον Οδοντωτό.

ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΔΟΝΤΩΤΟΥ
Ο Χαρίλαος Τρικούπης θέλησε να δημιουργήσει τοπικά σιδηροδρομικά δίκτυα, με αφετηρία κάποια σημεία δίπλα στο κυρίως σιδηροδρομικό δίκτυο και με πλάτος γραμμής 75 εκατοστά. Έτσι τον Μάρτιο του  1889 η κυβέρνηση αποφασίζει την κατασκευή της γραμμής από το Διακοπτό στα Καλάβρυτα. Η μελέτη ανατέθηκε σε Γάλλους επιστήμονες και το κοστος κατασκευής θα έφτανε το 1.000.000 δραχμές. Τα έργα ολοκληρώθηκαν το 1896.
Η μελέτη έγινε από Γάλλους επιστήμονες και η αρχική εκτίμηση ήταν ότι το έργο θα απαιτούσε 10 μήνες για να ολοκληρωθεί. Το όραμα του Χαρίλαου Τρικούπη ήταν να φτάσει το τρένο μέχρι την Τρίπολη, αλλά oi καθυστερήσεις στην κατασκευή της γραμμής Διακοφτο - Καλάβρυτα και οι υπερβάσεις στο κόστος ( σχεδόν τριπλασιάστηκε) ήταν η αιτία που η γραμμή δεν επεκτάθηκε ποτέ.
Για πέντε συνεχή χρόνια οι εργασίες προχωρούσαν με δυσκολίες, λόγω του δυσπρόσιτου εδάφους και των φτωχών τεχνικών μέσων της εποχής εκείνης, για να φτάσουμε το 1896 όταν ο Ελληνικός Οδοντωτός σιδηρόδρομος πραγματοποιεί τα πρώτα του δρομολόγια.
Από τότε και μέχρι σήμερα, ο Βουραϊκός ποταμός και  ο Οδοντωτός πορεύονται μαζί. Το τραινάκι ενσωματώθηκε τόσο καλά στο φυσικό περιβάλλον, που μοιάζει σαν να ήταν πάντα εκεί. Ο τρόπος της κατασκευής του δεν επιβάρυνε  το οικοσύστημα του φαραγγιού. Με το ξύλο και την πέτρα της περιοχής, οι τεχνικοί έκαναν για χάρη του τραίνου έργα που νομίζεις ότι τα έφτιαξε η φύση από μόνη της.
Η πρώτη αναβάθμιση έγινε το 1959 με την παραλαβή 3 νέων αμαξοστοιχιών που είχαν την ικανότητα να αναπτύσσουν μεγαλύτερη ταχύτητα μειώνοντας το χρόνο της διαδρομής από δυόμιση ώρες σε 85 λεπτά. Αποτέλεσμα της αυξημένης ταχύτητας ήταν να πυκνώσουν τα δρομολόγια. Το 1967 το δίκτυο αποκτά 3 νέους συρμούς και ο χρόνος της διαδρομής μειώνεται στα 70 λεπτά και καταργείται η ατμήλατη έλξη και εισάγεται η ντιζελοκίνηση.
Από το 2003 μέχρι το 2009 έγινε ριζική ανακατασκευή της γραμμής, των γεφυρών, των τούνελ  και έγινε  παραλαβή καινούργιων υπερσύγχρονων αυτοκινηταμαξών.

Σήμερα το τρενάκι με δυο μικρά βαγόνια και την ντηζελοηλεκτρική μονάδα στο κέντρο ξεκινά από το σταθμό του Διακοπτού ανηφορίζοντας προς τα Καλάβρυτα περνώντας στην αρχή από το ομαλό κομμάτι και συνεχίζει βγάζοντας τα δόντια του. Η διαδρομή συνεχίζει σε άγρια τοπία με καταρράκτες και φτάνουμε στο πιο στενό σημείο της διαδρομής που λέγεται “Πόρτες” και το τρενάκι περνάει μέσα από σήραγγα. Ανηφορίζοντας ο Οδοντωτός βγάζει τα δόντια του και φτάνει στο σταθμό του Μεγάλου Σπηλαίου όπου βρίσκεται στον οικισμό της Κάτω Ζαχλωρούς.
Συνεχίζοντας τώρα πλέον την ομαλή διαδρομή του προς Καλάβρυτα αναπτύσσει ταχύτητα περνώντας από την στάση της Κερπινής και φτάνει στα Καλάβρυτα μέσα από τον ανοιχτό κάμπο.
Το τρενάκι συνεχίζει το ταξίδι του στο χρόνο χαρίζοντας υπέροχες στιγμές στους επιβάτες ξεκινώντας από το Διακοπτό και περνώντας από κροκαλοπαγή πετρώματα που προκαλούν ρίγη και δέος, μέσα από γέφυρες και σήραγγες αλλά και από μέρη όπου η γαλήνη απλώνεται κάτω από το αργόσυρτο αγκομαχητό του οδοντωτού. Τα στενότερα και ωραιότερα σημεία του φαραγγιού είναι στις θέσεις Νιάματα, Πόρτες, Τρικλιά, Σιφώνι και το «Δικαστήριο», μια σπηλιά με σταλαγμιτικούς βράχους που μοιάζουν με αίθουσα δικαστηρίου. Ποτέ στη διάρκεια λειτουργίας του Οδοντωτού δεν έχει σημειωθεί ατύχημα.


Δίπλα από τις γραμμές του τρένου υπάρχει μονοπάτι που παλιότερα χρησιμοποιούνταν από τους κατοίκους της περιοχής, σήμερα η ίδια χάραξη έχει σηματοδοτηθεί με σύμβολα του Ευρωπαϊκού Μονοπατιού Ε4 που χρησιμοποιείται από πεζοπόρους Έλληνες και ξένους πεζοπόρους. Η διαδρομή για το κατέβασμα απαιτεί περίπου 6 ώρες και για το ανέβασμα περίπου 7 με 8 ώρες.
Κάθε χρόνο την τρίτη Κυριακή του Μαΐου διοργανώνεται από το Σύλλογο Ορειβασίας και Χιονοδρομίας Καλαβρύτων, τον Ορειβατικό Σύλλογο Αιγίου, τις Τοπικές Κοινότητες και φυσικά το Σύλλογο Φϊλων Οδοντωτού: το Πανελλήνιο Πέρασμα με τη συμμετοχή εκατοντάδων ορειβατών και πεζοπόρων.

Ο Οδοντωτός δεν είναι απλώς ένα "τραινάκι". O μοναδικός συνδυασμός του με το αισθητικό φαράγγι του Βουραϊκού αποτελούν ένα μοναδικό τουρισκό αξιοθέατο για το Δήμο Αιγιαλείας, την Αχαΐα και την Ελλάδα.

ΔΡΟΜΟΛΟΓΙΑ ΟΔΟΝΤΩΤΟΥ
http://www.trainose.gr/thematikatrena/kalabryta 
Από Διακοπτό-from Diakopto
08:10 Καθημερινά-Daily
11:15 καθημερινά-Daily
12:33 Σαβ/κα & Αργίες-Weekends
14:12 καθημερινά-Daily
15:32 Σαβ/κα & Αργίες-Weekends
Από Καλάβρυτα-from Kalavrita
09:28 Καθημερινά-Daily
12:27 καθημερινά-Daily
14:10 Σαβ/κα & Αργίες-Weekends
15:30 καθημερινά-Daily
16:50 Σαβ/κα & Αργίες-Weekends

Πληροφορίες:
Σταθμός Διακοπτού 2691 043206
Σταθμός Καλαβρύτων 2692 022245
Κέντρο εξυπηρέτησης πελατών ΟΣΕ 1110
Στους κατά τόπους σταθμούς του ΟΣΕ

Information:
Railway Station Diakofto +302691 043206
Railway Station Kalavrita +302692 022245
Customer Service OSE +301110
At any local railway station in Greece

Τιμή εισιτηρίου –Ticket Prices:
9.50€ μετάβαση, 19.00€ με επιστροφή
9.50€ oneway, 19.00€ roundtrip

ΠΡΟΣΟΧΗ: ΑΠΟΚΤΗΣΤΕ/ ΚΡΑΤΕΙΣΤΕ ΤΑ ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ ΣΑΣ ΠΙΟ ΠΡΙΝ.
ATTENTION PLEASE: BOOK, OR GET YOUR TICKETS IN ADVANCE.


Πηγή: www.odontotos-club.gr, www.nea.gr, www.diakopto.gr, www.odontotos.com, odontotos.blogspot.gr